Türkiye İdari Yargısında İnsan Hakları, İfade ve Akademik Özgürlükler

4. oturumun başkanlığını yapmak üzere Avukat Doktor Sayın Kerem Altıpmağı'ı yerlerine davet ediyorum.

Ve konuşmacılarımız Türk Alman Üniversitesi öğretim üyesi Doçent Doktor Sayın Berke Özençi yerlerine davet

ediyorum. Bilkent Üniversitesi öğretim üyesi Doçent Doktor Sayın Elvin Evrim Dal

kılıcı yerlerine davet ediyorum. Emekli Danışta Üyesi hakim Sayın Suna Türkoğlu'nu yerlerine davet ediyorum ve

sözü Sayın Altıp Parmağ'a bırakıyorum. >> O zaman ben gid şey yaparım. >> Tabii tabii. Sen yani şaşırtmış şey

olmasın di. >> Eee günaydın. eee beklenti üzere pazar sabahı biraz

daha sakin. Eee ama oturum başkanı için iyi bir durum. Biraz eee korsan tebliğ sunma fırsatı. Tabii amaç korsan tebliği

sunmak değil. hem gelenlere eee dün hatırlatmak, dün burada olmayanlar eee da belki eee bugünle dün arasındaki eee

köprüyü kurmak eee için eee kısa eee bir giriş ve eee bu oturumun eee niye planlandığını eee kısaca aktarmak

istiyorum. Dün eee konuşmacılarımızdan Çağlar Çağlayan eee Türkiye'deki durumu yarışmacı otoriterizm eee olarak

tanımlayıp eee o çerçevede eee bir eee sunum yapmıştı. Ben eee Türkiye ve benzeri ülkeler ki bugün bir tanesinde

seçim var Macaristan'da eee legal otoriterlik kavramını daha önemli görüyorum. Çünkü eğer evet bu rejimler

yarışmacı bir otoriterlikle başladılar ama daha sonra yaptıkları her şeyin hukuki bir çerçeve içerisinde veya kılıf

içerisinde eee gerçekleştiğini eee söylediler ve eee buna ek olarak da hegomonik bir otoriterlik eee

gelişti. Şimdi zaten Türkiye ve benzeri rejimler için bu tabirlerin çok kullanıldığını eee görüyoruz. Bu da her

yere hakim olmayı eee gerektiren bir eee sistem. Bu çok aktörlü bir sistem. Biz insan hakları çalışanlar ağırlıklı

olarak ceza eee hukukunu ve ceza hukuku aktörlerini bu açıdan bir araç olarak görüyoruz. Ama

eee bu böyle bir rejim işte üniversiteden medyaya eee futbol federasyonundan eee spor kulüplerine

kadar her yeri eee eee kontrol altına alıyor. O yüzden aslında bu aktörlerin rolüne ilişkin 10

yıllık en azından eee tarihimizdeki değişikliklerin hepsinin bu çerçeveden okunması gerektiği kanaatindeyim. Yani

bir şey oluyorsa bunun bir nedeni eee vardır bu e sisteme eklemlenmek için. Dün konuşulan eee konulardan biri

örneğin suç ceza hakimlikleri idi. Şimdi suç ceza hakimlikleri 2014'te kuruldu. Tam o sene yine dün konuşulan hakimler,

savcılar yüksek kurulu, tabii HSK konuşuldu ama önceki hali hakimler yüksek kurulu

2014 seçimlerini eee kazandı ve bunun sonucu olarak 2014'te suç ceza hakimlerinin eee atanması

meselesi çok kritik bir mesele haline geldi. Çünkü tutuklamalara itirazları suh cezalardan suh cezalara yapma

sistemi geldi 2014'ile birlikte. Böylece Türkiye'deki herkesi tutuklayabilir hale geldiniz. Eee, o dönem henüz, eee,

cemaatçi olan ya da hükümetin hoşlanmadığı diğer hakimler fişlenmediği için asliye cezalardan dönen kararlar

suç cezalarda kapalı devre sisteminde eee, görülmeye başlandı. Nitekim Venedik Komisyonu suç cezalarla ilgili yazdığı

raporda hükümete eee 720 suç ceza hakiminden kaç tanesine ihraç edildiğini soruyor. Bunu birkaç yerde söyledim ama

eee, bilenleriniz var mı bilmiyorum. Türkiye'de yargıç ve savcıların üçte birinin ihraç edildiği dönemde sadece

bir tane suç ceza hakimi ihraç edilmiş. O da suç ceza hakimliğinin anayasaya aykırı olduğunu Anayasa Mahkemesie ileri

süren bir hakim. Şimdi o nedenle suç ceza hakimliği meselesine bu boyuttan bakmazsak eee bir eksiklik olabilir.

Bütün eee şeyin de bu çerçevede eee olması eee gerektiği kanaatindeyim. Biz de bu sempozyumu, eee, planlarken ben

aynı zamanda sempozyum hazırlık heyetindeydim. eee bu perspektifi mümkün olduğunca idare hukuku ve idari yargı

açısından eee değerlendirmek istedik. Onun için aslında üç farklı mesele vardı. Burada atladığımız temalar ve çok

önemli başlıklar var. Sonrasında uyarıları da geldi. Eee yani olabilir miydi? Olabilirdi. Eee bilinçli veya

bilinçsiz yaptık ama eee bir yandan da bu hegomonik şeyde her şeyi iki günlük bir toplantıda anlatmanız mümkün değil.

Biz şunu yapmaya çalıştık. Organizasyon nasıl değişti? Biraz önce söylediğim çerçeve içerisinde ona bakmaya çalıştık.

Birinci oturum özellikle dün e buna ilişkindi. Danıştay, bölge idare mahkemeleri ve bunların rolü. Eee sonra

muhakeme nasıl değişti ona bakmaya çalıştık. Özellikle ikinci oturum eee buna ilişkinde. 5. oturum da kısmen

bununla ilgili eee olacak ve üçüncü olarak da esas nasıl değişti? Şimdi bu oturum aslında e bunu tartışmayı eee

hedefliyor. Eee ve kısmen 5. oturumda tabii yine buna dokunacak. Yani hem eee bir organizasyon değişikliği ile karşı

karşıyayız hem bu muhakeme metotlarının araçsallaşmasıyla karşı karşıyayız. Ama onun doğal bir sonucu olarak da bu

sempozyumun başlığını eee oluşturan insan haklarının eee üstünde çok somut eee etkileri var. Eee, eee, burada, eee,

bu somut etkinin iki farklı eee, konusunu konuşmaya çalışacağız. Birincisi ifade özgürlüğü. İfade

özgürlüğünün farklı iki görünümünü eee, bir eee, akademik özgürlük, bir de medya özgürlüğü eee, bakımından yapacağız.

Daha sonra da eee kamu görevlilerinin eee insan hakları bağlamında sorumluluğunun eee özellikle eee bir

vaka ama hani oradaki onun ışığında eee özellikle 2023 eee eee depreminden sonra çok konuşulan eee

kamu görevlilerinin eee sorumluluğunun idari hukuku lensinden eee tartışmasının imkanı eee açılacak. E bu arada eee hani

ifade özgürlüğü deyince e ilk akla biraz önce söylediğim gibi idare hukuku gelmiyor. Çünkü hani ceza hukuku

araçları eee bir iki gündür takip ediyor musunuz bilmiyorum. Kanuni Sultan Süleyman'ı eee fark badisiyle evlendiği

için bir eee şeyin gözaltına alınması. Ama bakın idare hukukunu ilgilendiren bir yönü de var. Aynı komedinin eee BTK

şeylerini engelledi. Sosyal medya hesaplarını. eee hepsi birbirine zincirleme bağlı ya suç ceza da tabii ki

eee onayladı eee bu verilen kararı. Onun için sıklıkla karşımıza, eee idare hukukunun ifade özgürlüğü ile ilişkisi

eee çıkıyor. Eee bu çok boyutlu ve her zaman da eee ceza mahkemeleri daha kötü değil. Bakın, e, açık radyo örneğini

yakınlarda takip ettiyseniz RTÜK eee meselesinde en azından artık Ermeni soykırımı ifadesini kullanmak ceza

mahkemelerinde ceza konusu değil. Ama Ankara 21. İdare Mahkemesi'ne göre ki hep zincirleme birbirine bağlı ya. Bir

OHAL mahkemesi aynı zamanda Ankara 21. Mahkemesi. Bunu şahsen söyleyebilirsin ama radyoya da söylersen halkın bir

kesimini diğer kesimine tahrik etmiş olursun gerekçesiyle ceza mahkemesinin yaptırıma tabi tutmadığı şeyi e idari

hukuku açısından yaptırıma tutabileceğini söyledi. O yüzden hani idari yargının bu boyutuyla tartışılması

çok eee önemli. Bir de her vatandaşı etkiliyor. Afişan öğrenciden tutun da tweet atan eee öğretmene kadar. Ama

bunun bir yönü eee bireysel özgürlükler bir yandan da işte bu hegomonik iktidar oraya bağlayacak olursak RTÜK eee

üniversiteler arası kurul eee işte basın ilan kurumu, eee artırılabilir BTK, YÖK gibi araçlarla kurumsal olarak da ifade

özgürlüğünü eee baskı altına alıyor. Ben daha fazla eee uzatmadan eee eee önce sözü eee Berke Hocaya vereceğim. eee

buradaki sıraya uyacağım. Aksini konuşmadık. Talep eden varsa eee ardından medya özgürlüğü için eee Elvin

Hocaya ve son olarak eee kendi deneyimiyle de ışığında eee bir başka eee sorunu tartışacak olan eee Suna eee

Hanı'a eee emekli Danıştay üyesine eee söz vereceğim. Daha fazla uzatmak istemiyorum. Belki eee nihayetinde e

konuşma fırsatı olur. Buyurun Berki hocam. >> Çok teşekkür ediyorum öncelikle. tüm

konukları saygıyla selamlıyorum. Davet için de tabii Barolar Birliği'ne çok teşekkür ediyorum. Eee,

evet benim konum akademik özgürlük ve bu özgürlük bağlamında son dönemde sıklıkla gündeme gelen ve idari yargı

kararlarında da bir sınırlama ölçütü olarak karşımıza çıkan sadakat yükümlülüğü. Bu kapsamda ilk olarak

sadakat kavramı üzerinde durmak, bu kavramın hukuki anlamını tartışmaya açmak istiyorum. Ardından da sadakat

kavramının akademik özgürlük üzerinde yarattığı caydırıcı etki üzerinde durmaya çalışacağım. Barış bildirisine

uygulananlara, uygulanan yaptırımlara dair Anayasa Mahkemesi'nin ihlal kararı ve bu karara idari yargının direnci,

akademik özgürlük ve sadakat yükümlülüğünün kesiştiği somut bir örnek. Dolayısıyla uygulama açısından bu

mesele sunumumun eee merkezinde yer alacak. İlk olarak tabii sadakat kavramından başlamak gerekirse anlam

açık aslında. Bağlılık demek biraz da duygusal boyutu olan içten bir bağlı bağlılık anlamına geliyor. O zaman temel

sorumuz şu. Akademisyenler de dahil olmak üzere kamu görevlileri neye sadık olmalı? Devlete mi? siyasi rejime mi

yoksa iktidarı kontrol eden siyasi partiye mi? Türkiye'de öğretide ve son yıllarda idari yargı kararlarında tabii

siyasi söylemlerde sorunun bu çerçevede ele alındığını görüyoruz. Ama aslında bu tuzak bir soru.

Çünkü sadakatin öznesi olarak siyasi rejimin ya da ya siyasi rejim ya da siyasi iktidar arasında ya da devlet

arasında bir fark varmış gibi gözükse de böyle tanımladığımızda tüm bu kavramların aslında anayasasında hukuk

devleti olduğu açıkça yazan bir ülkede hukuki bir geçerliliği olmadığını her şeyden önce vurgulamak gerekiyor.

yargıçlar da akademisyenler de dahil olmak üzere kamu görevlileri tabii siyasiler ve ayrıca yurttaşlar için

bağlayıcı olan anayasa olduğu da anayasada açıkça yazıyor. Nitekim sadakatin anayasaya ve kanunlara

kısacası hukuk düzenine olması gerektiğini vurgulayan iki farklı norm var anayasada. biri tüm kamu

görevlilerinin yalnızca anayasaya ve kanunlara sadık kalarak faaliyette bulunmalarını öngören 129. madde. Diğeri

de en az bunun kadar önemli kanunsuz emri düzenleyen 137. madde. Ama yalnızca bunlar değil. Adil yargılanma hakkından

suçta ve cezada kanunilik ilkesine pek çok anayasal norm hatta tüm hukuk düzeninin varlık amacı kişisel ya da

siyasi değer yargılarına rağmen mümkün olduğu ölçüde anayasaya ve kanunlara sadık kalınmasını sağlamak diyebiliriz.

Dolayısıyla sonuç olarak anayasaya ve kanunlara sadakat anayasaya geç anayasada geçtiği şekliyle kamu

görevlilerinin hukuk normlarını titizlikle uygulaması ve bu normları ihlal etmemesine dair bir yükümlülük

aslında bir hatırlatma da diyebiliriz bunun. Ama önemli iki boyutu var. Eee hem yurttaşlar açısından hem de kamu

görevlileri açısından temel güvenceleri hatırlatıyor. Böyle bir anlamı olduğunu söyleyebiliriz. Kamu görevleriyle

başlamak gerekirse yalnızca anayasaya ve kanunlara sadık kalmak zorunda olmak siyasi ve idari gücü elinde

bulunduranların baskılarına karşı bir güvence aslında. anayasal düzen ve idari hukuku da bir bütün olarak bu yaklaşım

üzerine kurulu en azından normatif olarak bunun hukuki sonucu da aslında olması gereken kamu görevlilerinin

anayasayı ve kanunları uyguladıkları sürece keyfi yaptırımlara maruz kalmamaları

bu diğer yandan yurttaşlar için de bir güvence ve normatif dayanaklarını da devlet yansımalarını da devlet memurları

kanunua görüyoruz aslında kamu görevlilerinin tarafsız davranma yükümlülüğü

Kamu görevlileri herhangi bir siyasi partiye, kişiye, zümreye, onların yararına veya zararına bir faaliyette

bulunamaz. Aynen böyle yazıyor kanunda ve herhangi bir temelde ayrımcılık yapamaz. İşte tam da bu bağlamda

yurttaşların hukuk güvenliğini sağlamaya dönük bir güvence kamu görevlilerinin sadakat yükümlülüğü.

Toparlamak gerekirse sadakat yükümlülüğü anayasalara ve kanunlara her koşulda uyma yükümlülüğüne dair bir hatırlatma,

bir vurgu ve aslında da biraz daha etik ahlaki bir eee gönderme içeriyor. Yani normatif düzende var olana dair son bir

hatırlatma gibi. Ve bu vurgun tarihi ve siyasi nedeni de eee hem Türkiye'de hem de Türkiye'nin ilham aldığı Almanya

açısından çok benzer. kamu görevlilerinin partizanlaşması, hukuka aykırı uygulamalarla muhalefeti ve tabii

demokrasiyi felç etmesi. Vaymar döneminde de eee 1924 anayasası döneminde önce eee resmi ardından fiili

tek parti döneminde de yaşadığımız bir deneyim bu. Dolayısıyla anayasaya ve kanunlara

sadakat aslında pozitif hukukta yer almasa da anayasal bir devlette herkesin yükümlülüğü diyebiliriz. Tehlike bu

anlamı aşacak şekilde belli bir kuruma ya da kişiye sadakat olarak hukuküstü bir değer olarak kabul edilmesi

durumunda ortaya çıkıyor. Bu tehlike sadece siyasi partiye ya da rejime sadakat değil, devlete sadakat kavramı

için de özellikle geçerli. Çünkü seçimlerin olduğu, demokratik, siyasi iktidarın dönüştüğü bir rejimde siyasi

iktidar, çok bildiğimiz bir husus zaten apaçık siyasi partilerin kontrolünde ve çok çeşitli güç odaklarının etkisi

altında bu gerçeği yok sayarak devlete sadakat kavramına yaslandığımızda siyasi iktidarı kontrol eden partilere ve

kişilere sadakat yükümlülüğüne dönüşmüş oluyor bu yükümlülük. Bu durumda da ne oluyor? Ben devlete sadakat yükümlülüğüm

doğrultusunda ya da devletin bekası korunması adına adına hareket ediyorum diyenler hangi görevi üstlenirse

üstlensinler hukukun öngörmediği yaptırımları uygulayabiliyor ya da bu değerlere aykırı gördükleri yargı

kararlarını Anayasa Mahkemesi kararları olsa da eee uygulamayabiliyor, geçersiz kılıyor adeta.

Bugüne dönecek olursak Türkiye'ye, Türkiye'de işte bu devlete sadakat kavramı benim sunumumun da merkezinde

yer alacak. Eee, içtihatlarda geniş bir şekilde yer bulmaya başladığını görüyoruz. Ve bu bize o halin mirası. Bu

gerilemelerin, demokratik alandaki gerilemelerin pek çoğunda olduğu gibi, eee, ben bir fikir vermek için

Danıştay'ın resmi internet sayfasına girdim. Böyle bir tablo beklemiyordum. Devlete sadakat kavramını içeren

kararları arattığınızda 3451 karar çıkıyor bugün itibariyle. Bunların yalnızca 5şi 21 Temmuz 2016'daki OHAL

öncesinde verilmiş kararlar. Tabii bu tabloda eksikler var. Bazı kararlar savunmanın içeriğinde yer alıyor ama

genel olarak çarpıcı yani çok çarpıcı bir görüntü diyebiliriz. Ama burada bir başka da ilginç nokta var. Türkiye'de

anayasa ve kanunlarda aslında devlete sadakat diye bir kavram yok. Anayasada biraz önce söylediğim gibi

anayasaya ve kanunlara sadakatten söz ediliyor. Devlet Memurları Kanunua sadakat kavramını düzenleyen 6. madde

var. Bir de devlete bağlılık kavramının geçtiği 7. madde var. Biraz önce söylediğim gibi yani burada

aslında belli ideallere referans veren kavramlar bunlar. Devlet, sadakat, eee, devlete

bağlılık, eee, ve bunların aykırılığına dair bir yaptırım da öngörülmemiş. Çünkü zaten hukuka aykırı davrandığınızda

böyle bir mantığı var. Yani aslında çok basit şeyleri tekrarlamak gerekiyor. Ne? Eee, hukuka aykırı davrandığınızda

ne olacağını düzenleyen çok kapsamlı normlar var. Yani ceza hukuku normları var. Kamu görevlileri açısından disiplin

suçları var. Bunlardan ceza aldığınızda zaten kamu görevine giremeyebiliyorsunuz. ya da kamu görevi

sırasında görevinize son verilebiliyor. Ama Türkiye'de uygulamaya baktığımızda yavaş yavaş devlete sadakat kavramının

tam da böyle içeriği dilediği gibi doldurulabilecek şekilde bir destek ölçü norm olarak kullanılmaya başlandığını

görüyoruz. biraz önce işaret ettiğim tehlike. Bunun tabii pek çok örneği var ama ben

sunumun da sınırları nedeniyle barış bildirisinin ardından yaşanan yargısal süreci merkeze alacağım. Üç nedenle.

Çünkü bir yandan barış bildirisi Anayasa Mahkemesinin eee bu ihlal kararı her şeyden önce akademik özgürlüğün

Türkiye'de durumunu yani hukuki kapsamını ortaya koyması açısından önemli. İkincisi bu

kararda yer alan muhalefet şerhlerinde akademik özgürlüğü sınırlandırmak amacıyla devlete sadakat kavramını

kullanıldığını görüyoruz muhalefet şerhinde. Ve aynı zamanda bu şerhler kavramın biraz önce tarif ettiğim

şekliyle ne kadar keyfi olarak kullanılabildiğini gösteriyor. Üçüncüsü de Anayasa Mahkemesi'nin kararına rağmen

yaşananlar sadakat yükümlülüğünün idari yargıda da keyfiliğe kapı aralayacak şekilde kullanıldığını bizlere gösteren

önemli somut örnekler sunuyor. Tabii barış bildirisi herkesin malumu 11 Ocak 2016'da kamuoyuyla paylaşılan metne

2212 imzacı eee ve araştırmacı, akademisyen ve araştırmacı imza atmıştı. Ardından 70 imzacı akademisyen gözaltına

alındı. Dördü tutuklandı. OHAL KHK'leriyle 406'sı ihraç edildi. 89'u başka yöntemlerle işten çıkarıldı. 72'si

istifaya, 27'si emekliliğe zorlandı. Ayrıca da 822 akademisyene terör örgütü propagandası suçlamasıyla eee ağır ceza

mahkemelerinde davalar açıldı. Bu davalar sonucunda hapis cezasına yani eee HGB'lere

maruz kalan akademisyenlerin başvurularını inceledi Anayasa Mahkemesi ve uzun bir karar verdi. Ama özünde

iddianamelerde ve ardından verilen mahkumiyet kararlarında hiçbir somut gerekçe olmadığını tane tane anlattı.

Özellikle de akademisyenlerin talimatla hareket ettiklerine ve bildiriyi imzalamaktaki niyetlerine dair o eee

kararlarda ve iddianamelerdeki varsayımların hukuki bir değeri olmadığını ortaya koydu.

Anayasa Mahkemesi kararının diğer önemli yönü işte tam benim konumla da alakalı akademik özgürlüğün hukuki kapsamına

dair içeriğiydi. Anayasa Mahkeme. Aslında burada da çok geniş bir içtihadi birikim var. Yani

1961 anayasasına kadar giden onun bir uzantısı eee akademik özgürlüğün dedi Anayasa Mahkemesi ya üniversite

duvarlarını ve uzmanlık alanlarını aşan bir boyutu vardır ve bu da toplumsal gelişmeye katkı sunma işlevi ile

ilişkilidir üniversitelerin. Bunun gerçekleşebilmesi için de akademisyenlerin düşüncelerinin

açıklanmasının desteklenmesi gerekir. Adeta bir pozitif yükümlülük olarak devletin. İkinci olarak da dedi mahkeme

kamusal önemi, yüksek tartışmalara akademisyenlerin katılımı en baskın görüşlere bile karşı çıkabilmesi toplum

ve ülke için yaşamsal önemdedir." dedi. Son olarak da akademisyenlere yönelik baskıların tıpkı basına yönelik

baskılarda olduğu gibi yalnızca kişisel etki doğurmayacağını, toplum üzerinde de ağır bir caydırıcı etki yaratacağını

vurguladı. Tabii bu tespit de akademik özgürlüğün tıpkı basın özgürlüğü gibi bir ayrıcalık değil kamusal bir işlev

olarak korunduğunu gösteriyor bizlere. Sonuç olarak da Anayasa Mahkemesi akademik özgürlüğü ve ifade özgürlüğünü

birbiriyle ilişkili olarak değerlendirerek imzacılara barış bildirisi nedeniyle verilen cezaların

ifade özgürlüğünü ihlal ettiği sonucuna ulaştı. Kararın tabii önemli yönü bu açık olgulara rağmen bıçak sırtı 8ize 8

bir karar olmasıydı. Başkanın oyunun ağırlığıyla ihlal yönünde karar çıktı. Ama burada işte muhalefet şerhlerin çok

çarpıcıydı. Dört üye devlete sadakat yükümlülüğüne dayanarak ifade özgürlüğünün

ihlal edilmediği sonucuna ulaştı. Akademik özgürlükle ilişkili olarak. Şimdi muhalefet şerhinin o dört üyenin

şerhin çarpıcı yönü anayasanın çeşitli hükümlerinde yer alan devletin ve milletin bölünmez bütünlüğü vurgularının

devlete sadakat borcu yükleyen en üstün normlar olduğunu ileri sürmesiydi. Biraz önce dediğim gibi aslında devlete

sadakat yok. Anayasada anayasa açıkça anayasaya ve kanunlara sadakatten söz ederken muhalif yargıçlar

devlete sadakati üstün bir değer olarak tanımladılar aslında ve bir hukuk yarattılar diyebiliriz.

Buna da bir sonuç bağladılar ve bildiride devlete yönelik eleştiriler açısından dediler ki aynen alıntılamak

gerekirse devlete sadakat ilkesiyle bağdaşmayacak sıfat ve isnatların esasen ifade hürriyetiyle karşılanması mümkün

değildir. Ben tabii çok kısa bir bu arada şer yani ben çok da kendimi kısaltmıyorum.

Oysa ifade özgürlüğünü düzenleyen anayasa maddesinde devlete sadakat diye bir sınırlandırma

amacı yok. Yani eee böyle bir iddia sürüyor. Ayrıca anayasanın 13. maddesinde bir sınırlandırmanın

demokratik toplumda gerekli olması, ölçülü olması, öze dokunma yasağı yer alıyor. Ama muhalefet şerhinde bu

maddeler açısından da bir değerlendirme yok. İşte bu o yüzden bu çerçeveden baktığımızda tam da sunumumun başında

eee işaret ettiğim tehlikenin somut bir görünümü. Çünkü yani bunu okuduğunuzda şunu

kendinize eee sormadan edemiyorsunuz. Yargıçların zihnindeki mülahazayı. Ya barış bildirisi sakıncalı, kötü kabul

edilemez. Kibar ifadeler kullanıyorum ve dolayısıyla yaptırıma tabi tutulmalı. Böyle bir mülahaza var. Tamam bunu

siyasi olarak düşünebilirsiniz, savunabilirsiniz ama bu değer yargılarına dayalı olarak

anayasal normları yok sayamazsınız. yeni normlar yaratarak somut olaya uygulamaya çalışamazsınız. Tam da işaret ettiğim

tehlike bu. Ve aslında tersine çevirirsek anayasaya sadakat yükümlülüğünü ihlal eden tam da bu olur.

Yani keyfi olarak hukuk yaratma. Ama ardından yaşanan sürece baktığımızda Anayasa Mahkemesinin tabii hukuk

kararının hukuki sonucu olması lazım. Biz işte o eee ardından gelen süreçte çoğunluğun nihai kararının değil bu

devlete sadakate dair muhalefet şerhinin adeta hukuken daha eee etkili olduğunu gördük.

süreçte şöyle bir durum. Çoğunluk kararı eee ne kadar da şöyle bir saptama yer alıyor.

Ne kadar ağır olursa olsun devletin terörle mücadele politikalarında eee politikalarını eleştiren görüş ve

düşüncelerden dolayı kişilere yaptırım uygulanmamalıdır. Yani bu Anayasa Mahkemesi'nin kararında var olan eee

saptama. Şimdi açıkça imzacılara yaptırım uygulanamaz deniyor ve burada ceza ve idare hukukuna dair en ufak bir

fark ayrım yok. Ama ihraçlar açısından OHAL komisyonu sürecinde bu kararın etkisi olmadı. Ardından idare ve bölge

mahkemelerinin yalnızca bir bölümü Anayasa Mahkemesi'in kararına hukuki bir değer atfetti ve nihayetinde geçtiğimiz

yaz Danıştaya ulaştı süreç. Danıştay da kararının kısmen olumlu bölümünde Anayasa Mahkemesi kararına atıfla barış

bildirisinin terör örgütü ile irtibat ve iltisak için yeterli olmadığını söyledi. Kısmen olumlu dedim. Dün de değinildi

buna. Çünkü ikame gerekçelerle pek çok imzacının ihraçlarını hukuka uygun bulduğu Danıştay ki bu da aslında

Anayasa Mahkemesi kararının etkisiz kılan bir yorumdu. Çünkü imzacılar herhangi bir gerekçeyle değil imzadan

dolayı ihraç edilmişti. Bu biliniyor zaten. Ama yakın bir tarihte bir bölge idare mahkemesi bu defa Anayasa

Mahkemesi'in yanı sıra Danıştay'ın da kararını etkisiz kılan bir yorum yaptı. sadece bildiri nedeniyle ihraç

olabilir." dedi. Bu kadarı da olmaz derken daha kötüsü oldu. Danıştay da hiçbir gerekçe göstermeden kısmen olumlu

içtihadından biraz önce söz ettiğim farklı bir karar, ayrıksı ayrı bir karar verdi ona aykırı ve bildiriyi

imzalamanın tek başına irtibat ve iltisak için yeterli olduğu sonucuna ulaştı. Daha sonra eski bu kısmen olumlu

içtihadına döndü bilgisi basına yansıdı ama durum halen net değil. Eee, karara tabii hiçbirimiz ulaşamadık. Şimdi bu

kararları incelediğimizde yani hem, eee, bölge idare mahkemesiin hem de Danıştayın değindiğim ayrıksı kararı

benzer bir içeriğe sahip. Bunlar üzerinde durmak istiyorum. Eee, bütün bu idare mahkemesi

kararlarında eee Anayasa Mahkemesinin, e, saptamalarına tek yanıt verilmeye çalışıldığını görüyoruz. talimat

ilişkisi tekrarlanıyor. Akademisyenlerin niyetlerine dair AYM kararıyla taban tabana zıt saptamalar yapılıyor ve

bildirinin akademik özgürlükle ilgisi olmadığı vurgulanıyor ve Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı

olmadığı artık eee hep duyduğumuz şey ileri sürülüyor. E tabii iki temel argüman da buna ekleniyor. Biri işte

anayasaya sadakat yükümlülüğü ile bağdaşmadığı eee bu eylemin. Tabii burada da bu sefer ilk kez devlete

sadakat yerine anayasaya sadakatin kullanılmaya başlandığını görüyoruz. Ama özünde bir farklılık yok. Çünkü

anayasaya sadakat adına bu eee kararlarda başta Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcılığı olmak üzere

yine anayasanın çeşitli normlarının adeta geçersiz kılındığını görüyoruz. BİM'in sadakate dair değerlendirmeleri

daha ayrıntılı. Onun üzerinde biraz duracağım. diyor ki mahkeme metne imza atanlar aynen güven duygusunu sarstı ve

ayrıca terörle mücadele bağlamında anayasaya sadakat ödevine aykırı hareket ettiler. Aynen bu ifade. Ama bu argüman

aslında Anayasa Mahkemesinin bildirinin ifade özgürlüğü hakkının kullanımı olduğuna dair saptaması karşısında ve bu

saptamayı içeren kararın da anayasa gereği yargı organlarını da bağlaması karşısında geçerliliğini kaybediyor.

Tabii bir yandan o kadar çok söylendi ki Anayasa Mahkemesi kararları özellikle bireysel başvuru kararları bağlayıcı

değildir diye artık hepimiz şüphe eder hale geldik. Acaba bağlayıcı değil mi? Çok inanarak söyleniyor. Açıp açıp

Anayasa 153'e bakıyoruz. Son fıkra orada yerinde duruyor mu diye duruyor. Dolayısıyla da şu çok kesin hukuken

ifade özgürlüğünü kullanan barış bildirisi imzacıları anayasaya sadık kalmıştır. Hem anayasal hakkınızı

kullanıp hem de aynı eylemle anayasaya sadakatsiz davranamazsınız. Hocam bir 5 dakika 25 dakikada toparlıyorum.

Anayasaya uygun davranan birine idarenin ya da yargının herhangi bir kolunun sadakatsiz demesi hukuk bir yana bir

mantıksal çelişki oluşturur. O kadar ironik ki yani aslında bunun sonucu da aslında anayasada açıkça ifade özgürlüğü

yer alıyor ama anayasanın hiçbir yerinde geçmeyen terörle mücadele alanında anayasaya sadakat ödevi bu özgürlüğe

üstün tutuluyor. Bu durumda da bu tam da işte yine o sunumun başında tarif ettiğim tehlikenin somut örneği sadakate

atıfla anayasa içinde bir değer bulunup diğer anayasal normların üstüne konuyor. Üstünde konumlandırılıyor. Yoksa böyle

bir değer yaratılıyor. Böylelikle Anayasa Mahkemesi kararı dahi geçersiz kılınabiliyor.

Şimdi bu noktada hem BIM'in hem de ayrıksı Danıştay kararında ihracı hukuka uygun bulmak için ileri sürülen ikinci

bir argüman var. Mahkemeler idare ve ceza hukuku arasındaki ayrıma dayanıyorlar. Burada tabii klasik bir

ayrım var. Gerçekten de bir fiil ceza huku bakımından suç olmaz ama idare açısından disiplin suçu oluşturabilir.

İdare hukuku açısından doğru. eee ceza hukuku ve disiplin hukukunun öngördüğü cezalar açısından eee kabul edilen delil

ve değerlendirme ölçütleri farklı. Suç tipleri arasında fark var. Yani bir somut örnek vermek gerekirse kanunda

düzenlenen görevi kötüye kullanma suçuyla disiplin hukukundaki görevde kayıtsızlık ve düzensizlik verilebilir.

Bir kamu görevlisi bir işlemi mevzuata aykırı yapar. Bu nedenle ağır ceza eğer ceza davası açılırsa mahkumiyet için bir

kamu zararının veya birine somut menfaatin sağlanması ispatlanmalıdır. Ama idare hukuku

açısından sonuçta bir zarar oluşmasa bile memurun görevi özenle yürütmemesi, mevzuata aykırı işlem tesis etmesi tek

başına bir yaptırım eee disiplin yaptırımı sebebi olabilir bu örnekte. Ama aslında hukuka aykırı bir eylem ve

bir ihmal vardır. Sadece cezalandırma ölçütleri iki alan arasında farklıdır. Ama barış bildirisine baktığımızda

Anayasa Mahkemesi tarafından bir hak kullanımı olarak nitelendirilmiş bir eylem var. Huka uygun olduğu Anayasa

Mahkemesi tarafından kesin ve nihai olarak belirlenmiş bir eylem. İşte bir idare yargıcı beni ceza yargılaması

süreci bağlamaz diyebilir ama beni anayasaya bağlamaz diyemez. Anayasaya sadakat tam da burada devreye girer.

Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair açık hükme uymaktır anayasaya sadakat.

Şimdi sunumun sonuna geldim. Birkaç saptamayla toparlamak istiyorum süremi de çok aşmadan. Ben tabii barış

bildirisi süreci üzerinden bir değerlendirme yapmaya çalıştım ama imzacılara uygulanan ağır yaptırımlar ve

tüm bu yaptırımların anayasaya aykırı olduğunun Anayasa Mahkemesi tarafından saptanmasına rağmen yaşananlar tüm

akademi üzerinde ağır bir caydırıcı etki yaratıyor diyebiliriz. Ama idarenin ve idare hukukunun akademik özgürlüğü

daraltan örseleyen niteliği çok daha kapsamlı. Çünkü baktığımızda 2547'lik

e sayılı kanunda pek çok muğlak disiplin suçu var. Ve tabii devlete sadakat kavramının tedavüle sokulması ve

anayasaya sadakatin de anayasadaki özgürlükleri ve güvenceleri ortadan kaldıran bir rehber,

hukuk ötesi bir ilke olarak kabul edilmesi bu muğlak disiplin suçlarına tabi olan akademisyenler üzerindeki

caydırıcı etkiyi de katmerlendiriyor diyebiliriz. Ama belki de en önemli mesele akademik özgürlüğün ön koşulu

olan üniversitelerin özerkliği açısından da büyük bir geriye gidiş yaşanıyor ve bu da OHAL'in mirası. tüm akademisyenler

üzerindeki disiplin süreçlerini başlatabilecek, başlatılmasını etki edebilecek ve aslında üniversitenin

idari olarak mutlak otoritesi, hakimi diyelim olan rektörleri doğrudan partili cumhurbaşkanı atıyor. tıpkı sunumumda

değindiğim kararları veren idare mahkemeleri üzerinde HSK aracılığıyla belirleyici bir konumda olması gibi

üniversitelerde de üniversiteler üzerinde de belirleyici olan cumhurbaşkanı aslında

ve siyasi iktidarın bu düzeyde şahsileştiği bir rejimde anayasaya sadakat de bir güvence olmaktan çıkıyor.

Tüm özgürlükler üzerinde olduğu gibi akademik özgürlük üzerinde de bir baskı aracına dönüşüyor. Dolayısıyla sorunun

çözümü için her şeyden önce iktidarın, siyasi iktidarın tek bir makamda temerküz ettiği bu siyasi sistemin

değişmesi gerekiyor diyebiliriz. Sabrınız için çok teşekkür ediyorum. >> Hocam teşekkür ediyorum. Eee, çok kısa

bir ekleme yapacağım. Eee, çünkü bu söylediğiniz davalar bağlamındaki şeyin Türkiye'de kalıcı bir akademik şey

olduğu aslında görüşmelerimizde de konuşmuştuk. Eee, bu geçtiğimiz yar üniversiteler arası kurul eee denklik

yönetmeliğini değiştirdi ve eee, denklik yönetmeliğine göre nerede doktora tezi yazmış olursanız olun, dünyanın en iyi

üniversitesinde de yazsanız YÖK kanunundaki gösterilen ilkelere aykırı olduğunu tespit ederse

>> ki sadake. >> Evet. aykırı davranmışsanız burada doktor olamıyorsunuz. Yani Yale'dan,

Harvard'dan, Oxford'dan aldığınız doktora eğer buradaki sadakat koşullarına uygun değilse eee doktor

olmanız mümkün değil. Onun için bu olağanüstü halde kurulan hukukun olağan eee hukuki zeminin hazırlanmaya

çalışıldığı eee sanıyorum söylenebilir. Ama daha fazla uzatmadan şimdi bir de basın ayağına bakalım. Eee eee

istiyorum. Eee buyurun hocam. Teşekkür ederim hocam. Değerli katılımcılar, saygıyla selamlıyorum

sizleri. Eee, Barolar Birliği'ne de kıymetli davetleri için çok teşekkür ediyorum. eee

basın özgürlüğü ve sınırları tabii ki bir oturumda eee bir sunumla açıklanamayacak kadar geniş bir konu ve

önemli bir konu. Şimdi haklı olarak şimdiye kadar çoğunlukla anayasa hukuku ve ceza hukuku boyutlarıyla tartışılan

basın özgürlüğü idare ve idari yargılama hukuku bakımından da bana göre incelenmeye değer. Özellikle de Danıştay

içtihatlarıyla. Şimdi eee şaşırtıcı olacak belki ama eee ben bile şaşırdım. Eee Danıştay özellikle son dönem

içtihatlarıyla basın özgürlüğünü koruma, basın özgürlüğü lehine kararlar veriyor. Bir an böyle hadi canım falan oldum. Eee

ama eee gerçekten de özellikle 2024-2025 yılında verdiği kararlarda eee Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları

Mahkemesi içtihatlarına dayanarak birazdan o Danıştay kararlarından örnekler vereceğim. eee basın

özgürlüğünün korunması yönünde eee kararlar veriyor. Tabii bu da olumlu bir gelişme olarak değerlendirilebilir.

Şimdi sunumum boyunca iki sorunun cevabını eee aramaya, vermeye çalışacağım. Bunlardan ilki idare basın

özgürlüğüne hangi araçlarla müdahale edebilir veya etmektedir? İkincisi ise basın özgürlüğü lehine karar verirken

Danıştay hangi ölçütlere veya ilkelere dayanmaktadır? İdare hukuku yönüyle idarenin basına

müdahalesi tabii ki eee malumunuz olduğu üzere daha çok idari yaptırım kararlarıyla karşımıza çıkmakta. Ve

şüphesiz en çok tartışılan örnekleri de RTÜTÜ'ün 6112 sayılı Radyo ve Televizyon Yayınları ile ilgili kanun kapsamında

verdiği idari yaptırımlar. Bunun dışında eee elbette idare eee gözlemliyoruz. eee basın özgürlüğüne

düzenleyici idari işlemler yoluyla da müdahale edebiliyor. Bunun en tipik örneği basın kartı yönetmeliği. Çünkü

iletişim başkanlığı eee basın kartlarını iptal ediyor. Bakalım Danıştay buna ne diyor? Buna bakmak lazım. Şimdi eee

tabii şunu da söylemekte var. Basın kartı yönetmeliğine dayanılarak verilen e basın kartı iptal kararlarına rağmen

yönetmelik değişti mi? Hayır, değişmedi. Yönetmelikte eee herhangi bir değişiklik, anlamlı bir değişiklik

neredeyse hiç yapılmadı. Eee, Rütük e tarafından eee bir bakalım istiyorum. Şimdi bu konuda araştırma yaparken

Rütü'ün bir basın açıklaması var. Çok incinmiş basına sansüre tepkiye. Eee, ve takip edebildiğim kadarıyla da eee, en

son 9 Şubat 2025'te bir basın açıklaması yapma gereği duymuş değerli Rütük. eee bir uyarı yayınlıyor. Basına sansür

tepkisine bir uyarı yayınlıyor. Eee fakat eee tabii bunun üzerine eee medya kuruluşlarını eee diyor ki eee uyarıyı

basına sansür olarak yansıtmakla işaret ederek açıklamanın devamında şu ifadeleri kullanılıyor. Eee kullanıyor.

Rütük diyor sosyal medya baskıları. Acaba sosyal medya bir baskı aracı mı sadece tartışılır ve algı

operasyonlarıyla değil kanunun kendine yüklediği yetkiyle görevini yerine getirmektedir. Çok güzel. Sonra devam

ediyor ve en son kişi ve kurumlarımızı aşağılayan, suçu ve suçluyu öven, manipülasyon ve dezenformasyon içeren

maksatlı ve taraflı yayıncılığa asla geçit vermeyecektir." diyor. Yani öyle bir şey ki basit açıklaması ki eee yani

aba altından sopa gösteriyor gibi ve ihlal eden yayıncı kuruluşlarımıza gerekli yaptırımlar en üst sınırdan

uygulanacaktır. Şimdi bu da eee dikkate değer diye düşünüyorum. Dolayısıyla basın açıklaması yapma ihtiyacını

hassasiyetle dile getiren Rütük eee sizlere soruyorum. Acaba aynı hassasiyeti kararlarında göstermekte mi?

Şimdi, eee, ilk olarak Danıştay 13. Dairesiin, eee, bir kararı var. eee değinmek istediğim 27 Şubat 2025 tarihli

bir karar ve orman yangınları dolayısıyla bir eee hassasiyet beklediğine dair bir uyarı eee ve

ardından rütüe sansür tepkisi başlığıyla yayınlanan eee eee bir eee programda eee siyasiler ve

sivil toplum kuruluşlarına eee kuruluş yöneticilerine kullanılan ifadeler eee tabii bir yaptırım konusu yapılmış ve

eee yorum ve Danıştay burada diyor ki eee bu basın yayın kuruluşlarının yönelttiği rutüye sansür tepkisi

karşısında diyor. Bunlar yorum ve eleştiri niteliğindedir. Ve haber içeriğinde kullanılan diğer

ifadeler ise orman yangınlarına ilişkin güncel bir konuya ilişkin olarak RTÜK tarafından yapılan basın açıklamasının

eee eleştirisi niteliğindedir." deyip eee son olarak şunu söylüyor. eee diyor ki eee Danıştay

dava konusu işleme konu edilen yayın ile davacının basın özgürlüğüne yapılan müdahalenin demokratik bir toplumda

gerekli bir müdahale olmadığı ihlale konu yayında yer alan ifadelerin anayasanın basın hürriyeti, düşünceyi

açıklama ve yayma hürriyeti kapsamında kaldığı anlaşıldığından diyerek eee hukuka uygunluk e bulunmadığı yönünde

karar veriyor. Devam edelim. Eee yine eee benzer eee aynı yıl verdiği benzer bir karar Danıştayın kullandığı ifadeler

önemli. Burada eleştirilen kurum EPDK enerji piyasası düzenleme kurumu. Fakat eee bu eee haber bülteninde kullanılan

sert alaycı ve hatta rahatsız edici ifadelerin dahi eee RTÜK çünkü yine bir yaptırım uyguluyor. kamu yararını

ilgilendiren bir konuda ve somut bir basın açıklamasına dayanarak dayanılarak dile getirildiği sürece yine eleştiri

sınırları içinde korunacağını ve söz konusu idari yaptırımı eee ölçüsüz bir müdahale sayarak iptal ediyor. Tabii

burada kamu kurumlarının demokratik bir toplumda daha geniş eleştiriye katlanma yükümlülüğü bulunduğunda vurgulay

vurgulayarak basının yalnızca zararsız değil incitici, abartılı ve provoke edici ifadeleri de kullanabilen bir

denetim mekanizması olduğunu ortaya koyuyor. Bir diğer karar, eee, yine eleştiri

sınırlarını açtığı gerekçesiyle RTÜK tarafından yaptırım uygulandığında RTÜK bir idari para cezası veriyor. Eee,

burada Danıştay kararı usulden bozuyor. Yani, eee, davacının duruşma talebi olmasına rağmen duruşma yapılmadan karar

verilmesini usule aykırı bularak kararı bozuyor. Bu belki de adil yargılanma hakkı çerçevesinde yine olumlu bir karar

olarak belki değerlendirilebilir. Yine bir para cezası. Eee hala Danışar 13 dairesindeyiz.

Eee basın özgürlüğü ile bireylerin şeref ve itibar hakkı arasındaki dengeyi önemli bir hukuki çerçeveye oturtmaya

çalıştığını görüyoruz. Biraz önce ifade ettiğim gibi Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Anayasa Mahkemesi içtihadına

da dayanarak gazetecilerin ve yayıncıların ifade özgürlüğü korumasından faydalanabilmesini

iyi niyet ve mesleki sorumluluk ilkelerine uyum şartına bağlı olduğunu ortaya koyuyor. Ardından yayın

organlarına ifade özgürlüğünün sınırsız bir kalkan olmadığını, haberin kaynağının sorgulanması, doğrulanması ve

masumiyet karinesine riayet edilmesi yükümlülüklerinin yerine getirilmesinin hem yasal hem de etik bir zorunluluk

teşkil ettiğini hatırlatarak önemli bir örnek teşkil ediyor kanaatindeyim. Bir diğeri bu RTÜK ve Basın İlan Kurumuna

yöneltilen eleştiriler meselesi. Onunla da ilgili bir karar var. O da yeni 12 Şubat 2025 tarihli yine 13. daire. Eee

ve burada tabii kendisini eleştirene yaptırım uygulayan bir RTÜle karşı karşıyayız. Yani eee verilen ceza eee

RTÜ'ü eleştiriyor. Rütük de vay beni niye eleştirdin deyip bir ceza veriyor, yaptırım uyguluyor. Eee ve burada eee

şunu söylüyor Danıştay. Kamu kurumları ve kamu oyuna mal olmuş kişiler özel bireylere kıyasla çok daha geniş bir eşi

eee eleştiri eşiğine katlanmakla yükümlüdür diyor. sert, ağır ve hatta hatırlarsanız biraz önce bahsettiğim bir

karar hatta incitici nitelikteki değerlendirmelerin somut bir aşağılama veya iftira kastı

taşımadıkça 6112 sayılı kanun kapsamında ihlal oluşturmayacağını ifade ediyor. Bana göre bu kararın çarpıcı boyutu

yaptırım uygulayan uygulayan biraz önce de söylediğim kurumun bizzat kendisine yönelik eleştirileri cezalandırmasının

sorgulanması. Bunun dikkate değer olduğunu düşünüyorum. Ve burada daire eee söz

konusu ifadelerin ifade özgürlüğü güvencesi altında korunduğuna oy birliğiyle hükmediyor.

Basın kartı yönetmeliği ile ilgili olarak verilen basın kartı iptal kararları. Eee burada eee karşımızda bir

tane 24 eee 18 Eylül 2024 tarihli bir karar var. 10. dairenin bir kararı. Eee ve burada söz konusu olan eee hakkındaki

ceza yargılaması henüz kesinleşmemiş bir gazetecinin basın kartının iptal edilmesi meselesi. Bu da burada da

basumiyet karinesi ile basın aras özgürlüğü arasındaki ilişkiyi eee şöyle kuruyor. Bir kere diyor ki hüküm

giymemiş olan birisinin basın kartının iptal edilmesi hukuka aykırıdır. Eee, dolayısıyla gazetecilerin mesleki

kimliğinin sembolü olan basın kartı kesinleşmemiş bir suçlama gerekçesiyle idari yollarla elinden alınamaz. Aksi

uygulama diyor hem masumiyet karinesini hem de basın özgürlüğünü zedeler. Son bir karar var. eee dikkatimi çeken o da

2024 tarihli eee İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü genelgesiyle eee kolluk faaliyeti sırasında vatandaşların

ve üçüncü kişilerin ses ve görüntü kaydı almasının engellenmesinin amaçlandığı bir genelge söz konusu. Eee ve bunun

üzerine birtım eee talimatlar iletiliyor. Eee, fakat eee davacılar tarafından açılan, eee, davada eee

Danıştay genelgenin kolluk görevlerine kayıt yapılmasını engelleme yönünde fiili bir yetki tanıyarak temel hak ve

özgürlüklere müdahale ettiğini ve bunu derslerde hep anlatırız. eee temel hak ve özgürlükler ancak kanunla sınırlanır

deriz ve sınırlamaların yalnızca kanunla getirilebileceğini eee belirterek işlemi iptal ediyor.

kamuya açık olayların kayıt altına alınmasının ve kamuoyuna aktarılmasının basın

özgürlüğünün bir parçası olduğunu vurguladığı kararında eee genelge yoluyla yani bir tür düzenleyici işlemle

eee basın ve haberleşme özgürlüğünü sınırlayamayacağını ifade ediyor. Şimdi toparlayayım. Eee belki çok dağıttım

kusura bakmayın ama olabildiğince eee güncel kararlara yer vermek istedim. Birkaç tane de not çıkardım. Peki

Danıştay ve kullandığı ölçütler neler? Son 1 yıl içinde bir kere demokratik bir toplumda müdahalenin gerekliliğini

sorguluyor kararlarında. Bu müdahale işte idare tarafından yapılan müdahale tabii ki. eee ve kamu

yararı e gereği eleştiri sınırları içinde eee bunun kullanılıp kullanılmadığına bakıyor ve basın

özgürlüğü ile bireylerin şeref ve itibar hakkı arasındaki dengenin korunmasını gözetiyor kararlarında.

Ve son olarak da eee dikkat çeken gazeteci ve yayıncıların ifade özgürlüğü güvencesinden yararlanması ile iyi niyet

ve mesleki sorumluluk ilkelerine uyum şartına eee dikkat ediyor görünüyor. Son dönem kararlarını da Danıştay dediğim

gibi eee bundan sonraki içtihatlar nasıl şekillenir? Bunu söylemekte eee güçlük

çekiyorum. Bu konuda öngörüde de bulunamıyorum maalesef. Eee ama eee şunu gösteriyor ki evet yani basın özgürlüğü

lehine kararlar veriyor. Umarım bundan sonra da vermeye devam eder. Beni dinlediğiniz için teşekkür ederim.

>> Biz teşekkür ediyoruz hocam. Eee süreye de eee fazla sizle riayet ettiğiniz için. Eee şimdi iki akademisyenden sonra

bir hakime söz vereceğim. bir avukat için eee bir hakimi oturumda yönetmek eee ayrı bir zevk. Hep hakimler bize

süreniz filan diyor biliyorsunuz. Eee eee umarım ki Hakim Hanım eee bunu dedmeye zaten gerek bırakmayacak. Eee

kendisi ifade özgürlüğü dışında eee bir konuda eee tebliğlerini sunacaklar. Kartalkaya davası örneği ışığında eee

ben deprem eee vakasını hatırlatmıştım ama Kartalkaya'da yakın zamanda kamu görevlilerinin sorumluluğunun ciddi

anlamda tartışıldığı eee önemli bir facia. Eee bildiğim kadarıyla sanıyorum şahsi bir yönü de var sizin için. Eee o

açıdan eee bir başka boyutla insan haklarına bakıyor olacağız bu sonunda. Eee buyurun.

sizin için daha iyi. >> Eee, ben de teşekkür ediyorum. Eee, bu dinlenme gününü eee, düşünce paylaşımı

ortamında geçirmeyi tercih ettiğiniz için eee, ayrıca da eee, minnettarım. Eee, ana konuya geçmeden önce eee,

birkaç ufak eee, noktaya değinmek istedim. Eee, bu en azından hem eee, böyle konuyu sadece bir ders mahiyetinde

anlatmanın ötesine geçebilmek için. Çünkü ben bir akademisyen değilim. Eee, uygulayıcı olarak e, 44 yılımı geçirdim.

Ama şimdi düşüncelerini daha rahat açıklayabilen emekli statüsünde birisi olarak eee, burada konuşabiliyorum.

Eee, öncelikle değinmek istediğim nokta şu. Eee, Mevlana'dan bir eee, açıklamayla eee, başlamak istiyorum.

Diyor ki, "Etrafına baktığında her yer karanlıksa, dön bir kere daha bak. belki de ışık sensin. Hala bize hem umut hem

güç verebilen bir açıklama. Bir başka açıklama yine eee beni heyecanlandırdı. O da eee Cumhuriyet

Gazetesi'nin yazarlarından eee Özlem eee Yüzak eee bir kitabı ile ilgili söyleşisinde şöyle söylüyor. Eee

dayanışma artık yan yana durmak değil birlikte düşünme kapasitesini geliştirmektir. Evet gerçekten yan yana

durmak değil. birlikte düşünme kapasitesini eee geliştirmemiz gerekiyor. Eee dayanışma bu noktadan

geçiyor. Yaşadığımız problemlerin çok büyük bir kısmı tek başına aşılabilecek nitelikte olmadığı için dayanışma gerçek

anlamda bir zorunluluk haline gelmiş bulunuyor. Bilimsel okuryazarlık, eleştirel akıl ve dayanışma ile düşünen

bireyler olunduğunda düşünen ve farkındalığı olan bir toplumu yaratabiliriz.

Bütün dünyayı saran bu manipülatif ortamda en dikkat edilmesi gereken husus gerçeği aramak ve bu konuda ısrarcı

olmaktır. Gerçeği savunmak ise sonuçta herkesin en önemli görevlerinden biridir. Bu nedenledir ki Türkiye

Barolar Birliği'nin bizi düşünmeye, konuşmaya ve tartışmaya yönelten girişimlerini çok değerli bulduğumu

teşekkürlerimle ifade etmek isterim. Ayrıca burada bulunan herkesin kendini bir ışık olarak görmesi gerektiğini de

önemli önemle hatırlatırım. Ama söylemek istediğim bir başka husus daha var. O da burada bulunmamla ilgili.

Aslında tam da düşünce özgürlüğünün, ifade özgürlüğünün, ifadeyi açıklama özgürlüğünün, eee,

anayasa ve kanunlara bağlı kalma zorunluluğunun tartışıldığı bu oturumda ben aslında burada burada konuşması ilk

tercih edilen kişi değilim. Normalde Kartalkaya sorunu eee ya da o olay bağlamında idare ajanlarının

sorumluluğunun değerlendirilmesi istendiğinde ben dışından bilgilendirilmiş bir

kişiyim ama bu olayı gören, bilen, yaşayan yani sonradan başkaları tarafından bilgilendirilen değil bizzat

olayları yaşayan eee bir kişinin anlatılması uygun görülmüştü. Eee Sayın şu anda Danıştay 9. daire

başkanı olan Abdurrahman Gençbay ama düşüncesine açıklama özgürlüğünün aslında yargıçlarda bile çok sınırlı

olduğu ortamda Barular Birliği'nin Danıştaya başvurusu. Danıştay cevap vermemek suretiyle

karşılandı. Danıştay tarafından kendilerince belki zımni red oluşturdular ve tabii Barolar Birliği de

bu oturumda bu konuyu açıklayabilecek. eee ve de kimseden izin almak gibi bir e durumda olmayan beni tercih etti. Yani

ben burada bazı şeyleri kendi bilgilerim, bazı konuları ise aslında bu konuları bizzat yaşamış kişilerden

öğrenmek suretiyle size aktarıyorum. Eee, bu arada e bu oturumda bu konuları benden çok daha iyi bildiğini düşündüğüm

Sayın Genç Bayağı, burada bulunan genç baya, onunla birlikte burada olan Zeynep Kotana'a ve bütün bunları başından

sonuna kadar izleyen, eee, eski bir danıştay yargıcı olan, şimdi avukatlık yapan Adnan Zengin'e ayrıca teşekkür

ediyorum. Bu nokta beni heyecanlandıran bir noktaydı. O nedenle sesimin titrediğinin

farkındayım. Eee ama söylemeden de geçemedim. Eee özellikle de bu oturumda olması çok önemliydi. Sizlerin basın ve

düşünce özgürlüğünün eee ciddi anlamda tartışıldığı ve eee doğru bir yaklaşım sergilendiği bu toplantıda bunu söyleme

fırsatını bulduğum için de ayrıca çok mutluyum. Şimdi bana verilen konuya gelince

iki başlığı var aslında. Bir insan hakları, bir de kamu ajanlarının sorumluluğu. Bütün bunların eee aslında

burada bulunan herkes tarafından çok iyi bilindiğinin farkındayım ama ben bir bütünlük içerisine sunabileyim ve konuya

böyle eee birdenbire dalmayayım diye kısaca kısaca hatırlatma yapmak istiyorum. Belki de kendimi konuya

girerken bu şekilde hazırlayabiliyorum. Eee, tüm insanların ırk, cinsiyet, din, dil veya etnik köken ayrımı olmaksızın

sadece insan olmaları sebebiyle doğuştan sahip oldukları vazgeçilmez ve temel haklarıdır. İnsan hakları

genel olarak üçe ayırırız ama çıkış fikri eee birinci grup için eee yani kişisel ve siyasal haklar için içeriğine

girmiyorum. özgürlük fikridir. İkinci grubu oluşturan ekonomik, sosyal ve kültür için, kültürel haklar için çıkış

fikri maddi ve manevi varlığını geliştirme fikridir. Üçüncü grup e ise dayanışma haklarını

oluşturur. Yine maddi manevi varlığını geliştirmenin devamıdır. eee burada eee

gelişme hakkını eee yaşam hakkının bir uzantısı olarak barış hakkını eee ve eee temiz çevre hakkını eee dikkate

alabiliriz. Ama insan haklarının evrensel olduğunu yani dünyanın her yerinde her insan için geçerli olduğunu,

eşit olduğunu, herkes ayrım gözetilmeksizin bu haklara sahiptir kuralının eee geçerli olduğunu ve

vazgeçilmez olduğunu yani insanların bu haklarından vazgeçmelerinin veya devredemeyeceklerinin kabul edildiği

haklardır. Dolayısıyla uluslararası ve ulusal metinlerde koruma

altınmış olan koruma altına alınmış olan insan hakları öncelikle öncelikle devlet tarafından korunmalı. hiçbir kamu

kuruluşu veya kamusal niteliği olan e kuruluş tarafından aksine bir uygulama yapılmamalıdır.

süreme riayet edebilmek için eee insan haklarının eee güncel yorumlarının eee altını dolduran eee çok gerilere

gitmeden ta 1689'dan başlayan ve günümüze kadar devam eden ve şimdi de hem 10 Aralık 1948'de

eee insan hakları evrensel bildirgesi hem eee 1950'de eee İnsan Hakları Sözleşmesi ve de hem de şimdi de

varlığını gösteren Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin aslında temel hakları korumak, temel insan haklarını korumak

için eee yazılmış, çizilmiş, imzalanmış ve eee hala geçerliliğini eee korumaya çalışan ya da korumak isteyen eee

kuruluşlar ve metinler olduğunu söyleyebilirim. Buraya kadar kısaca insan hakları üzerinde durdum. Şimdi

dönüyorum bana verilen başlığın ikinci kısmı kamu ajanlarına gelince. Şimdi kamu ajanı ya

da idare ajanı olarak tanımlanan kamusal faaliyetin yürütülmesine eee atanma, seçilme ya da

herhangi bir surette geçici veya sürekli eee veya süreli olarak katılan kişiyi ifade eder. Ve biz memurları, sözleşmeli

personeli, işçileri, geçici personeli bu grup içerisinde değerlendirebiliriz. Kamu ajanları görevlerini yaparken

mevzuata aykırı, kasıtlı ya da kusurlu davranışları nedeniyle sorumlu tutulurlar.

eee bu sorumlulukları gereği gibi yerine getirmeyenlerin karşılaşacakları yaptırımlar da aslında anayasa ve

kanunlarda gösterilmiştir. Kamu ajanlarının bizim konumuzla ilgili yükümlülükleri

anayasa ve kanunlara uymak suretiyle tarafsızlıklarını muhafaza etmek ve sonra da kişilerin uğradıkları

zararlardan hem yine eee anayasa hem de eee Devlet Memurları Kanunu uyarınca eee sorumlu olmak ya da kendilerine rücu

edilmek eee şeklinde oluyor. Kamu ajanlarının sorumluluk türleri de yine yaptıkları iş ve karşılarındaki kurumlar

dikkate alınca idari sorumlulukları olduğunu görüyoruz. Mali sorumlulukları olduğunu görüyoruz. Cezai sorumlulukları

olduğunu görüyoruz. Şimdi bu sorumluluk türlerine tabii ki teker teker girecek zamanım yok ama en azından bu sorumluluk

türlerinin karşılığı olarak haklarında uygulanacak birtım idari yaptırımlar olduğunu görebiliyoruz. disiplin

cezaları gibi mali yaptırımlar olabiliyor. Eee, parasal sorumlulukları var ve kendilerine rücu edilme durumları

söz konusu. Bir de cezai yaptırımlar var. Yargılanmaları ve ceza almaları söz konusu. Bütün bunlar kamu görevlilerinin

sorumluluklarının eee gruplandırılmış hali. Şimdi şunu dikkate almalıyız aslında. Kamu personeli idari faaliyet

sırasında idarenin kusur işlemesine ve idari sorumluluğunun doğmasına sebep olan kişidir. Yani idarenin hukuki

sorumluluğu kamu hizmetinin yürütülmesi sırasında doğan zararların karşılanıp giderilmesini amaçlayan hukuki bir

kavramdır. Ve bu bağlamda sorumluluktan söz edebilmek için de öncelikle yine eee ayrıntısına girmeden ortada zarar

doğurucu bir idari eylem veya işlemin olması. Bu zararın ortaya çıkması eee eee bu nedenle doğan zararın ortaya

çıkması yani maddi ya da manevi bir zarar olarak ama gerçek ve kesin bir zarar olarak ortaya çıkması. İdanin

davranışı ile zararın arasındaki illiyet bağının bulunması. Bu üç koşul gerçekleştiğinde sadece temel insan

hakları konusunda değil, hukuken korunması gereken her türlü hakka yönelik zararları yukarıda belirttiğim

ya da biraz önce belirtmeye çalıştığım koşullarla idarenin eee gidermek zorunda. İdarenin her türlü faaliyetini

ajanları vasıtasıyla yürüttüğü dikkate alındığında insan hakları bağlamında da idarenin ve ajanların sorumluluğu

olduğunda hiç kuşku yok. Bizim hukuk sistemimizde eee anayasanın 40. maddesinin 3. fıkrası tabii ki

okumuyorum 129'ün 5. fıkrasında yer alan hükümler dikkati alındığında başlangıç olarak doğrudan kamu görevlisinin

sorumluluğunun benimsenmediği, doğrudan kamu görevlisine dava açılmasının benimsenmediğini görüyoruz. İdani

kişilere vermiş olduğu zararlardan doğrudan sorumlu olması belki bu anlamda bakıldığı zaman demokratik hukuk

devletinin bir gereği olarak da karşımıza çıkabilir. Ama zarar görenin korunması anlamında

getirilmiş olan bu hükümlerin zarara sebebiyet veren idare ajanının korunması bağlamında eee gündeme

sokulması aynen Anayasa Mahkemesi kararında sözünü ettiğiniz ya da sizin şimdi olumlarına

rastlamış olduğunuz konularda olduğu gibi getiriliş amacına aykırı uygulamak anlamına gelir. Çünkü bu yasal

düzenlemelerin getirilişi aslında vatandaşı kendisine idare ajanı vasıtasıyla zarar uratan idarenin eee

karşısında güçsüzlüğü ve idare ajanının belki de o zararı giderebilecek gücünün olmaması nedeniyle vatandaşı korumak

için getirilmiştir. Aslında idari yargının varlık nedeni de budur. Eee vatandaşı korumaktır. Güçlü olana karşı

vatandaşı korumaktır. En temel hakkımız olan insan hakları konusunda hiçbir şekilde vazgeçemeyeceğimiz insan hakları

konusunda idareyi ve idare ajanını sorumlu tutmamak ise aslında benim 44 yıl içinde çalıştığım kurumla bağdaşır

bir şey değildir. Dolayısıyla bütün inançlarımı altüst eden bir yaklaşım gördüğüm zaman da gerçekten eee

eee çok üzülüyorum. En eee hafif tabiriyle çok üzülüyorum. Şimdi hemen şunu söyleyeyim. idarenin eee

sorumluluğu sadece kusur sorumluluğu değil. İdarenin hepimizin bildiği gibi bir kusur sorumluluğu var. Bir de

değişik eee başlıklar altında irdelediğimiz kusursuz sorumluluğu var. Ama idare ajanının sorumluluğuna

geldiğimizde idarenin kusur sorumluluğunun olması gerekiyor. Çünkü idarenin kusur sorumluluğu içerisinde o

kusuru bir ajanı vasıtasıyla eee devreye soktuğu için ya da öyle bir kusur ortaya çıktığı için burada idare ajanının

sorumluluğu idarenin kusur sorumluluğuyla birlikte gitmektedir. Ama eee bu eee değerlendirmeleri yaparken de

aslında hizmet kusurunun hangi idare için, hangi kapsamda ve ne için gündeme geldiğinin tespiti sadece idarenin eee

genel olarak kabul edilen tazmin yükümlülüğünün ve miktarının belirlenmesi ve rücu koşulları yani

idare ajanına yansıtılması eee açısından değil. ihmeri veya fiilleri hizmet kusuruna sebep olan kamu görevlilerinin

cezai sorumlulukları bakımından da önemli ve etkili. Şimdi böyle baktığımız zaman yine iki kavram karşımıza çıkıyor.

Yani hizmet kusurunu işleyen idarenin eee bunu işleme vasıtası olarak karşımıza çıkan ajanıyla birlikte

sorumluluğunu devreye almak istediğimiz bir noktada bir görev kusuru kavramıyla karşı karşıya kalıyoruz. bir de kişisel

kusur kavramıyla karşılıyoruz. Bunları da çok iyi biliyorsunuz ve bunları teker teker anlatmaya kalkışırsam yine

zamanımın olmadığını, kalmayacağını bildiğim için hem oturumun en son konuşmacısı olarak eee şey yapıyorum.

Geçiyorum. Bunların hepsini çok iyi biliyorsunuz ama şunu söylemem gerekiyor ki Danıştay, benim bildiğim ve içinde

çalıştığım Danıştay bu eee görev kusuru, kişisel kusur ayrımını çok da fazla dikkate almadan

hizmet kusuru kavramının üzerinde durdu ve bir hizmet kusuru varsa bu kusuru işleyen bir idare ajanı da vardır. O

idare ajanının buradaki hizmet kusuru içerisindeki davranışı acaba görev kusuru mudur yoksa kişisel kusur mudur

kavramını daha somut bir iki noktaya indirgedi ve döndü dedi ki görevi nedeniyle yapıldıysa,

görevin içinde olduysa yani ajanın hizmet kusuru onun görev alanı içerisindeyse ya da görev alanı

içerisinde değil ya da görevi sırasında değil ama o görev nedeniyle sahip olduğu birtım yetkilerin kullanılması sırasın

ise ya da o yetkiler henüz başlamadı, kullanmaya geçmedi ama o arada idarenin

kendisine sunduğu birtım imkanları kullanmak suretiyle bunu yaptıysa yani bir şekilde idare ajanının davranışıyla

eee ortaya çıkan zarar arasındaki eee durum idarenin illiyet bağını kesmeyecek noktadaysa o zaman bunu yine eee görev

içerisinde doğan kişisel kusur gibi bir kavrama indirgedi. Ama bunu idare ajanının sorumsuzluğu noktasına asla

götürmedi. Umarım da götürmez. Çünkü benim 2025 yılında eee 2024-2025 yılında bu konuyu en fazla değerlendiren ya da

en fazla baktığı davalar nedeniyle bu konuya girmek zorunda olan 10 dairenin bulduğu hemen hemen birçok arada bir

sapma var. eee üye oluşumu, eee değişimi nedeniyle tabii ki fikirlerde değişiklik

olabiliyor. Buradan kaynaklanan bir sapma var ama eee bunu eee görevden ayrılabilen bir kusur,

kişisel kusurun ağır, çok ağır olmasın halinde dahi eğer bir şekilde bağlantı kurabiliyorsa görevden ayrılabilir bir

kusur olarak nitelendirmedi. Hatta bu noktada çok güzel bir eee kararı var. eee böyle ilk etapta

eee 2021 yılında verdiği karar aslında dediğim gibi 2014'ten itibaren eee taradım kararları da ben bir tanesinde

benim de bir yangın eee olayı nedeniyle yine eee davacının karar düzeltme aşamasında eee benim başkan vekili

olduğum bir eee oturumda inceleme sırasında eee döndük ve eee mesela burada da eee dış

Dışarıdan ortaya çıkan eee birtım sebepler nedeniyle eee öğrenmenin gecikmiş olması halini eee yine davacı

lehine yorumlamak suretiyle eee eylemin idariliğinin eee idarenin herhangi bir ajanının eee eylem ve

işlemi nedeniyle böyle bir sonuca ulaşıp ulaşılmadığının ve eee böyle bir eee durumda eee kişinin bunu ne zaman acaba

öğrenebilir? eee noktasını irdelediğimiz ve ondan sonra da eee idareyi sorumlu tuttuğumuz birçok uyuşmazlık var.

Bunlardan bir tanesini daha e ayrıntılı olarak gördüğüm için 2021 senesinde verdiği bir kararı, hizmet kusurunu,

eee, görev kusurunu, eee, kişisel kusuru ayrı ayrı irdelediği ve ilk etapta karar düzeltme aşamasında döndüğü ve ilk

etapta aslında hiç hizmetle alakalı değilmiş gibi gözüktüğü için idare mahkemesinde ve istinafta reddedilen bir

uyuşmazlığı karar düzeltme aşamasında dönüp her üç mağdur olan kişi yönünden de idarenin sorumluluğuna sokup tazminat

yükümlülüğü verdiği bir uyuşmazlık. 2021'de dediğim gibi hizmet içinde kişisel kusurdur diye nitelemesinde

yaparak veriyor bunu. Eee, karar numarası 5024, 525, 5026 da var. Çok kısaca eee, genişliğin ya da şu

an varılan yorumun sınırlarını tespit edebilmek için eee, çok kısaca üzerinde durayım. Çünkü sonra asıl eee konumun

ikinci eee kısmına geçeceğim. Şimdi burada şöyle bir şey olmuş. Ceza infaz kurunda görev yapan bir kişi,

Adalet Bakanlığı'na bağlı Ceza infaz kurumunda görev yapan infaz kurum memuru, eee, kurum tarafından tahsis

edilen servisin içerisinde görevine giderken daha göreve başlamadı ama servisin içerisinde ve kendisine

yine kurum tarafından eee, verilen eee, silahı kullanılmak suretiyle önünde oturan eee, iki infaz koruma memurunu

eee, onun bir önündeki bir infaz koruma memur olurun ve onun yanındaki eşini üçünü öldürmek eee 4.üncü kişiyi de

yaralamak suretiyle eee bir olaya eee sebebiyet veriyor ve bu olay aslında eee bu diğer infaz koruma memurlarının eee

fail durumunda olan bu eee kişinin eee yani öldüren ve yaralayan kişinin aynı kurumda bir başka kadınla olan eee

gayrimi ilişkisi nedeniyle dedikodu yaptıkları gerekçesine dayanılan eee bir öldürme. Açık açık da açık davacı eee

yani o davadaki daha doğrusu yargılanan kişi bunu her aşamada da söylüyor. Benim dedikodumu yaptılar. İtibarımı

sarstılar. Sorumlu kurum içinde sorumlu hale getirdiler. Bu nedenle öldürdüm diyor. Şimdi ilk baktığınız zaman hani

görev kusuru, kişisel kusur ayrımına gittiğiniz zaman çok rahatlıkla kişisel kusur diyebilirsiniz. hani kinle eee

özel hazırlıkla, özel işiyle hiç kurumla ilgili değil gibi gözüküyor. Göreviyle ilgili değil gibi gözüküyor. Ama karar

düzeltme aşamasına döndü Danıştay 10. dairesi ve bunun kurum tarafından eee sağlanan bir servis

aracı içerisine kurum tarafından verilen bir silahla ve pozisyonunun getirdiği güçle yani bazı görevleri ifa eden

insanların gerçekten diğer kişilere karşı böyle bir daha üstün pozisyonda oldukları gibi bir sehaba katılıyorlar.

Maalesef bu bizde var. Hani ben araba kullanırken kamyon şoförlerinin bana davranışı gibi. Yani eğer biraz daha

yüksekteyseniz ve yanınızdakilerden farklı konumdaysanız gücünüzü kullanıyorsunuz. Ama bu güç aslında

idare ajanı olmanızdan kaynaklanan güç. Döndü. Burada da evet idare ajanının bu sorumluluğu eee idarenin sorumluluğu

hizmet kusurudur. Ama tabii ki burada idare ajanına eee rücu edilmesi gerekir. Tabii parasal konu söz konusu olduğu

zaman. Ama zaten bu kişi görev içerisine e kişisel kusur işlemiş olduğu için yargılanıp mühebbet cezalarını filan

alıyor. Ben sadece yaklaşım olarak söyledim. Şimdi geliyorum çok güzel kararlarımı size eee daha detay açıklama

şansım maalesef yok. Ama geliyorum şimdi Kartalkaya olayına. Konuşmamın ikinci yarısı tümüyle bu buna

ayrılmış durumda. Yine heyecanlanacağım bir noktaya geldim. Şimdi bir kere öncelikle şunu söyleyeyim.

çok acı bir olaydı. Eee, dolayısıyla kabul edilmesi ve üstesinden gelinmesi hiç kolay değil.

Dolayısıyla orada belki de bizim yüzümüzden hayatını kaybeden 78 kişiye olan eee, saygımı

ifade ederek, iyi duygularımı ifade ederek eee bu konuyla ilgili olarak idare ajanları, idarenin sorumluluğu ve

o noktadan gideceğim idare ajanlarının sorumluluğuna girmek istiyorum. Şimdi olay gerçekten çok vahim. Ben deprem

uyuşmazlıklarının incelendiği dönemde de idari yargıda görev yapıyordum. Bu şimdi değilim tabii ki. Ve o zaman da aslında

o güne kadar eee olağanüstü eee durum işte neyse eee doğal olay eee afet önlenemez eee engellenemez, önceden

bilinemez gibi kavramlarla idareyi tümüyle sorumluluk dışına attığımız bu olayda yine idare ajanlarının verdikleri

birtım ruhsatlar, birtım eee tedbirsizlikler nedeniyle değerlendirildi ve belki Bir de eee hani

idarenin eee kusursuz sorumluluğunda eee hatta öyle ki kendi faaliyeti olmayan yerlerde terörle mücadele alanında onu

sorumlu tutmamız nedeniyle ve burada ısrarlı olmamız nedeniyle terörle mücadele kapsamında eee hayatlarını

kaybeden ya da zarara uğrayanlara nasıl devlet tazminat ödemek zorunda kaldı? Buralarda da aynı şey oldu. Şimdi umarım

Kartal Koylu bitti mi yoksa? Yook. Hayır. Eee, peki. Eee, eee,

şimdi, eee, 1151'de bile bitirecek olsam benim hesabıma göre 9 dakikam var hocam.

>> Buyurun buyurun. >> 9 dakikam var. Eee, tabii ki bu olayı 9 dakikaya sığdırmam mümkün değil ama

telefonumu yanıma koydum. Dakik dakik ne kadar süre verdiğinizi görüyorum. Şimdi geliyorum. Bu Bolu'da meydana gelen

olayda eee Bolu'da Grand Kartal Otel diye bir otel var. 21 Ocak 25 1925 tarihinde bir yangın var ve o yangında

hayatını kaybeden eee 78 cam var ve burada sorumlu bulmakta çırpınan arayış içerisinde olan bir dolu insan var. Bir